Een verstandig mens wordt geen kunstenaar

Judith Faber — Fri, 26 Mar 2010 08:55:27 +0000

De discussie dat er te veel kunstenaars worden opgeleid wordt al jaren gevoerd. Juist in een tijd van economische recessie, als er toch al gekort wordt op de kunstbudgetten, is er weinig plaats voor kunstenaars op de arbeidsmarkt. De situatie van de meeste beeldend kunstenaars in Nederland is nog steeds slecht. Hoeveel kunstenaars worden er dan opgeleid? Wat is überhaupt het nut van het opleiden van kunstenaars? Op welke manier wordt er gepoogd de aankomend kunstenaars voor te bereiden op de arbeidsmarkt?
In Nederland zijn elf kunstvakopleidingen op Hbo-niveau die een autonome richting aanbieden. Jaarlijks worden er voor alle richtingen ongeveer 3200 voltijd studenten toegelaten. Het beginsalaris voor een kunstenaar is zeer laag (rond de € 1650,-) en ongeveer driekwart van de afgestudeerden heeft werk op zijn of haar niveau (dit is ook laag). Gegevens uit de database Studie Keuze-Informatie (SKI2006) zijn de baankansen tot 2012 matig.
Tijdens de autonome opleiding in Nederland wordt veel aandacht besteed aan de inhoud van het kunstenaarschap. Daarnaast wordt er door de opleiding een onderscheid gemaakt tussen een professioneel kunstenaar en een amateurkunstenaar. Dit is vooral van belang voor het subsidiëren van de twee verschillende ‘stromingen’. De overheid is vooral gericht op de professionele kunstenaars, die hiermee een voordeel hebben.
Een academie blijft toch vooral een vormingsinstituut, waar de aspirant kunstenaars op zoek gaan naar wat ze eigenlijk in de beeldende kunst willen. Het eerste jaar is vaak breed opgezet om de student op weg te helpen in het bepalen van zijn of haar mogelijkheden zijn. Dit helpen zoeken naar de richting zien de kunstacademies als belangrijkste doelstelling. Door deze zoektocht naar de mogelijkheden wordt een redelijke mate van zelfstandigheid ontwikkelt, zodat hij of zij zich in de beeldende kunstwereld staande kan houden. Na de vakopleiding moet een kunstenaar zijn eigen markt creëren.
Uit de artistieke humuslaag van de academies worden een beperkt aantal belangrijke kunstenaars gevormd. Echter de kunstacademies houden zich nog steeds te weinig bezig met de aansluiting op de kunstpraktijk. Een andere optie is het aantal inschrijvingen aan kunstacademies drastisch terug te brengen en er moet ook tijdens de opleiding selectie plaatsvinden. Alleen zo kan de kwaliteit van de studenten die kansrijk zijn gegarandeerd worden en maken zij kans op hun plek in de kunstwereld.

Over Beeldende Kunst » kunstvakopleiding

Een verstandig mens wordt geen kunstenaar