Over Beeldende Kunst » Recensies

Moderne kunst uit Parijs

Judith Faber — Fri, 09 Dec 2011 09:45:35 +0000

In het Gemeentemuseum in Den Haag zijn dit najaar een veertigtal kunstwerken uit het Centre de Pompidu uit Parijs te bezichtigen. In de tentoonstelling ‘Parijs – Stad van moderne kunst 1900-1960′ zijn beroemde meesterwerken van onder anderen Kandisky, Picasso, Matisse, Giacometti, Braque en Delaunay te zien.
Parijs was in de eerste helft van de twintigste eeuw het kloppend hart van de moderne kunst voor kunstenaars uit de hele wereld. Allemaal vertrokken ze voor onbepaalde periode naar deze bruisende stad om er te wonen, te werken en gelijkgestemde zielen te ontmoeten. Het was de plek van vernieuwing en artistieke vrijheid. Deze tentoonstelling wil dat laten zien, met werken uit het Centre Pompidou als ruggengraat en aangevuld met werken uit de Haagse collectie.
De tentoonstelling kun je op twee manieren bekijken: kleur en van vorm naar concept. Deze tweede route komt niet goed uit de verf, met name omdat de zaal met werken uit de jaren ’60 niet het eindpunt is van de route. Er is meer lijn te herkennen in de route waarin je de kleur volgt.
Het blijft een matte en rommelige tentoonstelling. Zelfs binnen de zalen is de samenhang soms ver te zoeken. Veel van de kunstwerken zijn mooie werken, maar ze weten je niet te pakken. Misschien omdat de echt krachtige werken van deze kunstenaars ontbreken. Het is jammer dat de topstukken van Mondriaan beneden in het museum hangen. Daardoor treedt er een soort nivellerend effect.
Er zijn wel een aantal kunstwerken van de minder bekende namen die opvallen, bijvoorbeeld Raymond Hains. Het onstuimige karakter van zijn schilderijen intrigeert en roept een associatie op met Jackson Pollock. Zo zonder echte uitschieters krijgen de onbekendere kunstwerken de kans zich te bewijzen. Er zijn zeker juweeltjes te zien, maar de tentoonstelling als geheel wil maar niet bruisen. En dat deed Parijs ongetwijfeld zelf wel in die periode.

Art Amsterdam 2011

Rob Vermeulen — Tue, 17 May 2011 07:25:52 +0000

Hoe kun je kiezen waarover te schrijven als er zoveel moois te zien is. Het maken van esthetisch, vakkundig gemaakt werk mag alweer een poosje en op Art Amsterdam 2011 zijn schilderijen en tekeningen dan ook heel sterk vertegenwoordigd. Hoewel vaak doodverklaard is dit medium gelukkig niet kapot te krijgen en blijkt het eind van de mogelijkheden nog steeds niet bereikt. Op de beurs is daarbij ook veel abstract werk te bewonderen.
Hoe springlevend het schilderen kan zijn wordt bewezen in het werk van Michiel van der Zanden. Hij ontwierp de stand voor Heden, kunst van nu. Dit ontwerp is gebaseerd op zijn schilderij Background dat aan de buitenwand van de stand hing. Background verraadt door de gebruikte beeldtaal zijn fascinatie voor games. Het doek is gebaseerd op een reconstructie in een 3D computerprogramma van het Noord-Brabants Museum in ’s Hertogenbosch. De stand zelf is een ruimtelijke, deels geschilderde vertaling van het schilderij waarbinnen dan weer plaats is voor andere schilderijen van de kunstenaar. Het geheel wordt een soort raamvertelling in een schilderwerk waarmee de grenzen tussen plat vlak, ruimte en virtuele werkelijkheid worden afgetast.
Op de stand van Gallery Skape uit Seoul zijn de schilderijen van Jung Jungyeob aangrijpend. Van deze kunstenares was werk te zien waarop met duizenden gedetailleerd geschilderde rode en mung bonen bijna abstract werk ontstaat. Een landschap waarbij de bodem bestaat uit rode bonen deed denken aan de keramische zonnebloempitten van Ai Weiwei in het Tate Modern in Londen. De rode boon die in Korea als p’at wordt uitgesproken klinkt alsof iemand iets uitspuugt dat vast zit. Verder refereert een rode stip die op het voorhoofd van een kind wordt gezet, om onheil af te weren aan dit basisvoedsel. Voor de kunstenares stolt de enorme hoeveelheid tijd die gaat zitten in het schilderen van al die duizenden bonen in het resultaat.
Voor het creëren van ruimtelijk werk gebruikt Erik van Straaten 3D print technieken, waarmee hij bizarre sculpturen maakt die werden getoond bij Galerie Majke Husstege. In zijn werk botst mooi met afstotelijk, waar je op gewezen werd door de reactie van een kind op het werk Groomer. De intuïtieve reactie op het kunstwerk was “vies!!” en bij nadere bestudering bleek dat Groomer’s haar uit blote vrouwen bestond. Bij dezelfde exposant riep een ander kind met verwondering: “Mamma, kijk! Die mevrouw heeft allemaal stokken uit haar billen!!” Het ging over het beeld van Elisabet Stienstra getiteld Virgin of Light. Een eikenhouten beeld van een jonge maagd opent haar schaamlippen. Gouden stralen levenbrengend licht schijnen van daaruit de wereld in. Is het een hedendaags heiligenbeeld dat refereert aan de door het Christendom geassimileerde Keltische Sheela Na Gigs? Maakt de vrouwelijke oerkracht zich er via dit beeld weer van los?
Dit soort interpretaties stroken vaak niet met de bedoeling van de kunstenaar, maar dat het de eigen verbeelding prikkelt is wel het mooie van kunst.

Kijk op de website van de auteur van dit artikel.

De verschillende richtingen van de Caldic Collectie

Judith Faber — Thu, 31 Mar 2011 13:10:11 +0000

Joop van Caldenborgh verzamelt met veel toewijding en overtuiging al ruim veertig jaar moderne en hedendaagse kunst. Voor hem is elke aankoop een kleine liefdesbetuiging. In de tentoonstelling ‘I promise to love you’ in de Kunsthal in Rotterdam wordt een kleine selectie uit de aankopen van de afgelopen tien jaar gepresenteerd. De kunstwerken representeren het lef, de diversiteit en de originaliteit van één van de belangrijkste particuliere kunstverzamelingen in Nederland.
Van Caldenborgh verzamelt in verschillenden richtingen en zijn omvangrijke en internationaal vermaarde kunstcollectie bevat zeer uiteenlopende werken, periodes, stijlen en disciplines. Wat alle kunstwerken in de tentoonstelling bindt is de toewijding, bezieling en de overtuiging van Joop van Caldenborghs liefde voor kunst. In de Kunsthal moet de bezoeker echter zelf bepalen waar deze liefde in het kunstwerk vandaan komt. Een vraag die meerdere malen door mij hoofd schoot is: “Waarom koopt iemand überhaupt (zulke) kunst?”
De tentoonstelling is duidelijk georkestreerd in sferen. De goede combinaties in kleur en vorm zorgen voor een prettige expositie. De tentoonstelling heeft mooie doorkijkjes en de muziek van de zaal vullende installatie van Taylor-Wood is ondersteunend aan de gehele tentoonstelling. Doordat er geen kleuren op de muren zijn gebruikt komen de kunstwerken het beste tot hun recht en straalt er toch rust uit de tentoonstelling (ondanks de verscheidenheid aan kleuren en stijlen).
Van Caldenborgh omgeeft zich met de beroemdste kunstenaars van dit moment en het lijkt alsof de bekendheid van de kunstenaars leidend is geweest bij het samenstellen van de tentoonstelling. Wellicht dat de collectie van Van Caldenborgh ook pareltjes van minder bekende kunstenaars kent. Ondanks dat de tentoonstelling geen artistiek inhoudelijk verhaal heeft, is het een adembenemende tentoonstelling. De liefde van de verzamelaar heeft geleid tot de aankoop van de meest schitterende kunstwerken.
Kunstwerken die er uit springen zijn de muzikale video-installatie met acht schermen van Sam Taylor-Wood en de waterzakjesinstallatie van Michel François. Daarnaast is het altijd prettig om werk van Louise Bourgeoise, Damien Hirst, Ernesto Neto en Annette Messager te zien.

Ook de tentoonstelling van Vincent Mentzel is de moeite waard om te bezoeken.

Anselm Kiefer in het KMSKA

Rob Vermeulen — Thu, 17 Mar 2011 09:04:00 +0000

Zondag bracht ik een bezoek aan de Anselm Kiefer tentoonstelling in Antwerpen. In het imposante Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) komt het werk van Kiefer geweldig tot zijn recht. Het gebouw toont vanwege geplande renovaties geen werk uit de vaste collectie, maar huisvest een deel van de kunstcollectie van Hans Grothe. De expositie beslaat een selectie van 22 werken uit de jaren 80 tot nu en behandelt de thema’s die Kiefer bezig houden. De geschiedenis van zijn land, de tweede wereldoorlog en de Holocaust. Kiefer heeft diepgaande interesse in godsdienst, mythologie, literatuur en de kabbala.
Anselm Kiefer is een van de belangrijkste Duitse kunstenaars van na de tweede wereldoorlog. Bejubeld en verguisd vanwege het openrijten van oude wonden en het doorbreken van taboes rond het fascisme in het naoorlogse Duitsland. Hij werd geboren in 1945 in Donauschingen. Aan de universiteit van Freiburg volgde hij colleges rechten, literatuur en taalwetenschappen. Later, aan de kunstacademie in Düsseldorf beëindigde Joseph Beuys de twijfel die Kiefer had tussen een carrière als schrijver en beeldend kunstenaar. Hij motiveerde hem die twee te combineren.
Het bekijken van het werk van Kiefer in boeken, via internet of in de overigens erg boeiende documentaire van Arte France en de VPRO haalt het niet bij de ervaring met dit monumentale werk geconfronteerd te worden. De enorme formaten en het gebruikte materiaal verpletteren, geven je een gevoel van nietigheid. De ervaring laat een blijvende afdruk achter in je ziel.
Zijn werken zijn als gefossileerde geschiedenis, als gematerialiseerde mythen. Geven een beeld van de zware klim die tot spirituele groei leidt. In het schilderij Am Anfang trekt een ladder je als toeschouwer omhoog terwijl het zwartwoeste zeezicht met de korstig loodzware hemel je op aarde houdt en aan de natuurkrachten blootstelt. Door de ladder is een strook foto’s geweven die torens laten zien, wankele torens van menselijke materiële ambitie.
De Joodse wijsheid van de kabbala komt tot uiting in de elementen aarde, vuur, water, lucht en geest. Oerkrachten worden weergegeven door middel van materialen als aarde, verf, lood, ijzer, steen, hout en as. Hierdoor wordt de verwoesting getoond met een belofte van hoop, leven en groei.

De tentoonstelling is wegens succes verlengd tot 27 maart 2011. Maak er tijd voor en pak de kans op een mooie ervaring.

Meer informatie is te vinden op de website van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen.

Kijk op de website van de auteur van dit artikel.

Art Rotterdam

Rob Vermeulen — Mon, 14 Feb 2011 21:07:02 +0000

Afgelopen zaterdag bezocht ik de beurs Art Rotterdam in de Cruise Terminal. Een mooie locatie met het uitzicht op de Erasmusbrug die ruimte bood aan een interessante selectie van galeries uit binnen en buitenland. Er heerste een prettig informele en open sfeer en er was een keur aan voedsel voor de geest voorhanden.
In het beschouwen van kunst zijn er voor mij grofweg drie ervaringen waarnaar ik op zoek ben. Het gevoel alsof de bliksem bij me inslaat, een spontane verschuiving in mijn beleving van een werk als ik er meer over te weten kom en als laatste de spontane afkeer of walging. De laatste is misschien nog wel de meest uitdagende omdat het om nader onderzoek vraagt. Het komt niet vaak voor dat je dat allemaal op één dag ervaart. Zaterdag was dan ook een mooie dag.
De bliksem sloeg in bij galerie van Krimpenm, waar werk werd getoond van Stylianos Shycho. Deze kunstenaar trof in mijn beleving de tijdsgeest met zijn twee portretten van jonge vrouwen, mobiele telefoon in de hand, met holle lege blik naar je opkijkend. Een tweeluik trof dezelfde sfeer van verlatenheid. Drie eenzame stockbrokers aan een tafel. Headset op, communiceren tot je erbij neervalt zonder contact met de wereld om je heen. In de grote manga-achtige ogen ontbreekt de ziel. Zelfs de wanhoop is verdwenen. Vlot en vaardig geschilderd, vuile kleuren, raak!
Bij Galerie Vous Etes Ici uit Amsterdam veranderde een verveeld gevoel van “daar gaan we weer..” in oprecht enthousiasme. Het werk van Joachim Grommek is geometrisch abstract plakwerk op spaanplaat. Althans, dat lijkt zo te zijn. In werkelijkheid hebben we hier te maken met een kunstenaar die een zeer ver uitgepuurd trompe l’oeil hanteert. De verschillende soorten plakband, de stukken papier, zelfs de toplaag van het spaanplaat, het is allemaal geschilderd op een onnavolgbaar realistische wijze. Volgens de galeriehouder is deze man de afgelopen negen jaar bezig geweest met het ontwikkelen van deze techniek en het resultaat mag er zijn.
Dan de afkeer… Art Babes van kunstenaar Daan Samson en fotograaf Jeronimus van Pelt bij Torch Gallery Amsterdam.
Een aantal sterke vrouwen uit de kunstwereld laten zich portretteren als sex kittens. De leaflet meldt hierover: “Thanks to the technically immaculately prepared photo shoots by Jeronimus van Pelt and the inspired styling by fashion guru Margeet Olsthoorn the participating art women were presented with a setting in which they could break out of their culturally defined corsets.” Ze ruilen daarmee hun nieuwe corset blijkbaar graag in tegen een oud modelletje. Terug naar de vrouw als lustobject in plaats van autoriteit in haar vakgebied? Kunst moet vragen oproepen en maatschappelijke patronen zichtbaar maken. Dat doet het in dit geval op een wijze die mij tegen de borst stuit. Misschien moeten we die Daan Samson maar in de gaten houden…

Kijk op de website van de auteur van dit artikel.

Art Forum Berlijn

Rob Vermeulen — Thu, 28 Oct 2010 14:34:03 +0000

Van 7 tot en met 10 oktober was Berlijn de ‘place to be’ voor kunstliefhebbers. Op Art Forum Berlin, een vooraanstaande kunstbeurs in Duitsland, kregen 110 galeries van over de hele wereld de gelegenheid om zichzelf te presenteren. De internationale kunstbeurs focust zich op moderne en hedendaagse kunst in de vorm van schilderijen, beeldhouwwerken, videokunst en fotografie. Daarnaast zijn er een aantal Berlijnse musea op de beurs vertegenwoordigd.
Art Forum is een vrij kleine beurs, bestaande uit twee hallen: 18 en 20. De organisatie pretendeert dat de beurs internationaal is, maar er waren voornamelijk Duitse galeries te vinden. Het internationale karakter wordt bepaald door een aantal Britse galeries en een enkele galerie elders uit Europa. De stands waren niet allemaal even toegankelijk en in een enkel geval was de presentatie zelfs pover te noemen (een met verf bespetterde spaanplaat op een schragen tafel, pallets op de grond die voor de galeriehouder dienst deed als tafel).
Maar bovenal kon er heerlijk van kunst genoten worden. Zoals de minimal art/het conceptuele werk wat vertegenwoordigd werd door het dynamische lijnenspel van Yorinde Voight en een Sol Lewitt. Ook Richard Serra was goed vertegenwoordigd met een aantal werken, waarvan de kijker de structuurverschillen van het zwart tegen het papier bijna kon voelen door het te zien.
Wat betreft de installaties was het meest opvallende werk van Ujino Muneteru. Deze mechanische installaties laten een opeenvolging van verschillende ritmes horen. Door dit boeiende werk was er bij galerie PSM veel aanloop.
Daarnaast sprong het talent van Ellen de Meuter – vertegenwoordigd door galerie de Laere – erg in het oog. Dit werk moet je zien om het te kunnen voelen: het is iconografisch zonder een expliciete betekenis en heeft een aantrekkelijk gebruik van verf (zowel in textuur als in de wat vuile kleuren). Door een aantal pijlen in de compositie blijven je ogen ronddwalen.

Kijk op de website van de auteur van dit artikel.

Van Dongen brengt kleur in Rotterdam

Judith Faber — Thu, 23 Sep 2010 14:03:04 +0000

Het bijzondere aan de tentoonstelling ‘De grote ogen van Kees van Dongen’ is dat we werken van de Rotterdamse schilder te zien krijgen die opgenomen zijn in internationale topcollecties. Een zwakte echter van de tentoonstelling is, dat dit niet per definitie de beste werken van Van Dongen zijn.
Van Dongen was een slimme schilder die alle stijlen van zijn tijd als het ware opslurpte en dit vermengde met zijn eigen kleurenpalet (zoals het karmozijn blauw). De tentoonstelling is thematisch rond de verschillende stijlen en perioden in zijn leven opgezet. Ook lijkt het alsof Van Dongen bij elke nieuwe periode een nieuw atelier betrok. Bij de route van de tentoonstelling is er bijna sprake van een achterwaartse chronologie: het begint bij het latere werk en aan het einde van de tentoonstelling zie je pas de eerste tekeningen en schilderijen.
De grote ogen schijnen karakteristiek te zijn voor zijn portretten, maar vallen in de tentoonstelling eigenlijk niet echt op. Je kunt je dus afvragen of de titel van de tentoonstelling juist gekozen is. Wat meer opvalt is het kleurgebruik in zowel de schilderijen, als voor de achtergronden van de schilderijen. Dit laatste aspect maakt de tentoonstelling rommelig en soms komen de schilderijen wel goed uit op een bepaalde achtergrondkleur en soms juist helemaal niet (zoals bij ‘Vrouw tegen witte achtergrond’, welk schilderij bijna wegvalt en flets overkomt tegen de crèmekleurige muur).
De grote ogen van Kees van Dongen kunnen beter geïnterpreteerd worden als zijn eigen ogen waarmee hij de wereld om hem heen bekijkt en de ogen waarmee hij schilderde. De uitbundige levensstijl van Van Dongen komt wel tot uitdrukking in zijn schilderijen, maar niet echt tot leven in de tentoonstelling. Gastconservator Anita Hopmans heeft twee jaar lang uitvoerig kunsthistorisch onderzoek gedaan naar Kees Van Dongen en zij heeft de nieuwe gegevens over de tijd van de kunstenaar in Parijs wel verwerkt in de tentoonstelling. De kleur die Kees van Dongen het Parijs van de jaren twintig gaf wordt maar zijdelings aangestipt door werken die publieke aandacht trokken op de grote kunstexposities en die een rol hebben gespeeld binnen de kunstenaarskringen van zijn tijd.
Een bijzonder aspect van de tentoonstelling zijn het geglazuurde aardwerk, waarvan er een achttal in de tentoonstelling zijn opgenomen. Ook in deze werken vallen het kleurgebruik eerder op dan de ‘ogen’ en is het de vraag of de achtergrondkleuren die gebruikt zijn de kunstwerken ondersteunen of juist te veel afzwakken.

Art Amsterdam 2010

Judith Faber — Sat, 29 May 2010 14:22:37 +0000

De 26ste editie van Art Amsterdam is afgelopen. De eerste editie onder de nieuwe directeur Edo Dijksterhuis heeft ruim 22.000 bezoekers getrokken. Dit is iets minder dan vorig jaar, maar zowel de bezoekers als de exposanten zijn positief. Op Art Amsterdam is er door de laatste groep goed verdiend, waarmee de zakelijkheid op de beursvloer lijkt te zijn terug gekomen.
De beurs oogt frisser en levendiger dan vorig jaar door een andere opzet. Er zijn minder lange zichtlijnen doordat gekozen is voor een dynamische opzet, maar waardoor de bezoekers eerder worden verrast door de combinaties aan kunst. Daarnaast lijken de galeries door elkaar gehusseld te zijn en zijn er, naast nieuwe galeries, een aantal niet-commerciële instellingen aan de beurs toegevoegd. De levendige sfeer op de beursvloer komt ook tot stand door het diverse aanbod en de vele preformances.
Maar dit laatste aspect zorgt er tevens voor dat de beurs wellicht iets rommeliger toont. En niet alle kunst is voor de particuliere bezoeker interessant voor in de huiskamer. Je zou ook denken dat door het afwisselende aanbod -waaronder veel kunstenaars van vorig jaar- er voor iedereen wel wat tussen zou hangen, maar toch heb ik niet kunnen slagen.

Van Matisse tot Malevich?

Judith Faber — Sun, 18 Apr 2010 18:21:34 +0000

In de tentoonstelling ‘Matisse tot Malevich, pioniers van de moderne kunst’ zijn 75 schilderijen bijeengebracht uit de Hermitage in Sint-Petersburg. Het museum toont schilderijen van Matisse, Picasso, Van Dongen, Derain, Kandinsky, De Vlaminck en Malevich die begin 20ste eeuw de kunst moderniseerden.
In de tentoonstelling krijgt het ontstaan van de moderne kunst als kunsthistorisch verschijnsel aandacht. Maar ook aan de bezieling van de kunstenaars zelf, toen zij aan het begin van de vorige eeuw een revolutie in de kunst ontketende, wordt aandacht besteed.
Alle schilderijen stammen uit de periode tussen de eeuwwisseling en de Eerste Wereldoorlog. Kunstenaars durfden voor het eerst vrij en abstract te schilderen, zonder een relatie tot de werkelijkheid. Deze reactie op de traditionele schilderkunst heeft geleid tot een experimentele en bonte verzameling van kleuren, vlakken en strepen.
Naast alle schilderijen zijn er ook -interactieve- films, die in beelden proberen het verhaal te vertellen van de Russische kunstverzamelaars Ivan Morozov en Sergej Sjtsjoekin (de grondleggers van de collectie van de Russische Hermitage). Door de drukte komen deze films niet helemaal uit de verf en er had ook op een andere manier kunnen worden weergegeven welke strijd de kunstverzamelaars hebben geleverd om de collectie te kunnen behouden. Daarnaast is het jammer dat er geen aandacht wordt besteed aan de relatie tussen de kunstverzamelaars en de kunstenaars.
De opbouw van de tentoonstelling is (binnen bepaalde thema’s) chronologisch: van het oudste schilderij tot ‘het nieuwste’ schilderij. De ontwikkeling van de avant-gardekunstenaars in die tijd is daardoor goed te zien. Alleen de laatste ontwikkeling wordt met zevenmijlslaarzen genomen. Ineens is daar één schilderij van Malevich met een extreme vorm van abstractie. Na die stortvloed van vrolijke kleuren van Van Dongen, Matisse en Kandinsky is het zwarte vierkant van Malevich toch een beetje een anticlimax.
Van Matisse tot Malevich heeft een duidelijk aangegeven route, maar er is te veel leeswerk bij de schilderijen aangebracht. Daarnaast is de titel van de tentoonstelling misleidend.

Kandinsky en Der Blaue Reiter centraal in het Gemeentemuseum

Judith Faber — Wed, 07 Apr 2010 19:46:03 +0000

In de tentoonstelling die tot en met 24 mei 2010 in het Gemeentemuseum in Den Haag te zien is, staat Der Blaue Reiter centraal. Wassily Kandinsky (1866-1944) vervulde in de stroming van kunstenaars een belangrijke voortrekkersrol. De kleurrijke composities waren geïnspireerd door de experimentele muziek van Schönberg, maar riepen heftige reacties op. De belangrijke vernieuwing in de schilderkunst riep zowel bij kunstcritici, publiek en medekunstenaars onbegrip op.
Naast Wassily Kandinsky en zielsverwant Franz Marc maakten kunstenaars als Gabriele Münter, Alexej von Jawlensky, August Macke, Marianne von Werefkin en Heinrich Campendonck ook deel uit van de kunststroming Der Blaue Reiter. Deze groep kunstenaars zette in het begin van de 20ste eeuw de kunstwereld in München volledig op zijn kop. De expressieve, lyrische schilderijen vol felle kleuren van Der Blaue Reiter stonden aan de bron van het ontstaan van het expressionisme in Duitsland.
Deze zeer gedifferentieerde groep kunstenaars heeft ook gemeenschappelijke kenmerken. De kunstenaars werken vanuit hun gevoel, gebruiken veelal felle kleuren en zijn gefascineerd door de natuur en dieren. Dit poëtische aspect maakt de werken zeer gedifferentieerd zijn, wat terug te zien is in de stijl van de kunstenaars en in de samenstelling van de tentoonstelling.
In de tentoonstelling is ook aandacht voor de persoonlijke verhalen van de kunstenaars en hun onderlinge relaties. Er zijn veel foto’s en andere historische documentatie te zien, waardoor de tijdsgeest goed naar voren komt en de banden tussen de kunstenaars beter tot hun recht komt.
Het is een mooie tentoonstelling, wat vooral komt door de expressieve kleurenrijkdom van de schilderijen (waaronder het mooie ultramarijnblauw van Kandinsky). Er hangt een grote hoeveelheid aan schilderijen, waaronder een aantal topstukken. Er is bij de tentoonstelling gekozen voor een thematische opzet, maar daardoor is de “route” niet meteen duidelijk. Sommige zalen komen rommelig over en ik vroeg mij meerdere keren af of bepaalde schilderijen niet beter onder een ander thema geplaatst hadden kunnen worden. Maar wellicht is het de bedoeling van de tentoonstellingsmakers geweest om deze discussie op gang te brengen.