Isik Tüzüner

‘Ik ben als kunstenaar naar Nederland gekomen, met het idee dat hier een grotere artistieke vrijheid heerste: intellectueel, in manier van leven, zelfs in de beschikbare materialen. Nederland was voor mij een progressief land wat betreft de beeldende kunst en die van kunstenaars.’
Isik Tüzüner werd in 1954 in Gölcük (Turkije) geboren. Zij studeerde van 1971 tot 1975 aan de kunstacademie in Istanbul. In 1975 kwam zij naar Nederland. De opleiding die zij in Istanbul volgde was meer gericht op het Westen en had een te klassieke inslag. Haar ambitie ging uit naar experiment en vernieuwing en Turkije had in die tijd geen aansluiting bij internationale, contemporaine ontwikkelingen. Isik Tüzüner ging naar Amsterdam en volgde daar van 1975 tot 1979 de beeldhouwopleiding aan de Rietveld Academie. Van 1980 tot 1981 studeerde Isik Tüzüner aan de Saint Martins School of Arts in Londen. Momenteel woont en werkt zij in Amsterdam.
In het begin van de jaren tachtig verwierf Isik Tüzüner institutionele erkenning met haar aan constructivisme en Minimal Art verwante sculpturen. Ondertussen heeft Isik Tüzüner een eigen beeldtaal ontwikkeld. Wat frappeert aan het werk van Isik Tüzüner is dat het een grote uiterlijke verandering heeft doorgemaakt, terwijl haar inhoudelijke uitgangspunten opmerkelijk consistent zijn gebleven.
Het werk van de afgelopen jaren noemt Isik Tüzüner Post-Art. Zij doelt hiermee op de voortschrijdende invloed van de consumptiemaatschappij. In deze consumptiemaatschappij verwordt kunst tot handelswaar en de kunstenaar wordt geforceerd om in een steeds sneller tempo nieuwe producten te maken. Het centrale thema in het werk van Isik Tüzüner is de stad als concentratie van een op consumptie gerichte massa die zich kenmerkt door verspilling en overconsumptie. Isik Tüzüner transformeert het afval van de consumptiemaatschappij tot kunstwerken.
Kunsthistorica Riet van der Linden over Isik Tüzüner: “Het meest recente werk van Isik Tüzüner bestaat uit een serie collages, samengesteld uit opgevouwen verpakkingsmateriaal. De oorspronkelijke vorm is tot twee dimensies terug gebracht en beschilderd. De contouren en patronen van de schildering zijn zelfstandig gevormd, maar maken teven gebruik van de onderliggende reclameafbeeldingen en –teksten van de oorspronkelijke vorm. In plaats van anoniem materiaal te gebruiken vraagt zij nu verpakkingsafval van vrienden, die het terugkrijgen in de vorm van kunst…”
Het werk van Isik Tüzüner bevindt zich in een aantal Nederlandse musea, waaronder het Kröller-Müller museum en in het Museum voor Moderne kunst in Arnhem. In 1989 kreeg Isik Tüzüner een opdracht van de PTT in Wassenaar. Isik Tüzüner maakte hiervoor het beeld ‘Beelden op de berg’ dat in Wageningen werd geplaatst.
Isik Tüzüner voelt zich geen allochtoon kunstenaar. Ze wil niet in een hokje geplaatst worden. Ze voelt zicht graag filosoof en wereldburger. Wel is Isik Tüzüner van mening dat zij meer recht heeft om twee culturen samen te brengen. Het samenkomen van Oost en West vindt ze een interessant aspect van haar werk. De invloed van haar etniciteit op haar werk is de spiritualiteit uit het Oosten. Het verschil met andere kunstenaars is dat Isik Tüzüner erg ambitieus is. Ze wil haar best doen voor haarzelf en voor haar cultuur.
Isik Tüzüner woont al ruim 30 jaar in Nederland, heeft hier gestudeerd en kent de systemen van Nederland. Het doel van Isik Tüzüner is om de top te bereiken. Ze wil de beste zijn van de Nederlandse en van de Turkse beeldend kunstenaars. Daarnaast wil ze goede dingen achterlaten voor de komende generatie. Voor haar is het tot nu toe goed gelopen, maar Isik Tüzüner heeft er hard voor moeten werken om bekendheid te krijgen. Ze neemt veel initiatieven om een eigen programma te ontwikkelen. Ze is van mening dat een kunstenaar zélf galeriehouder, museumdirecteur, kunstcriticus en filosoof moet zijn. Met andere woorden: kunst is een bedrijf.
Isik Tüzüner is tevreden over haar loopbaan als kunstenares. Ze zegt: ”Het is natuurlijk zelfstandig werk en je hebt geen officiële baan met een baas boven je.” Daarom is ze lid van FNV Kiem. Verder zegt ze: “Je bent een speelster als kunstenaar. Kunst zijn allemaal spelletjes en daar geeft de overheid subsidies voor.” Als je eenmaal kunst hebt gemaakt, dan begint de echte wereld volgens Isik Tüzüner. “Dan moet je presteren.”
Als ik vraag of kunstenaars met een andere culturele achtergrond dan de Nederlandse een achterstand hebben, antwoordt ze dat dit nog maar de vraag is. Isik Tüzüner is van mening dat er in de kunst soms positief gediscrimineerd kan worden. Haar vriend is ook kunstenaar en hij is van mening dat Nederlandse kunstenaars dezelfde problemen hebben. Dat deze problemen niet te maken hebben met Turks zijn, maar verwant zijn aan het kunstenaarschap.
De inhoud van het werk van Isik Tüzüner is belangrijk. Zijzelf is tegen de consumptiemaatschappij en ze gooit weinig dingen weg. Ze hergebruikt materialen. Het werk van Isik Tüzüner heeft ook te maken met humor. Door middel van humor kan de aandacht getrokken worden van het publiek. Het feit dat het werk van Isik Tüzüner opgenomen is in een aantal museumcollecties geeft aan dat zij in dat opzicht erg succesvol is. Zij is niet vies van subsidies, maar ze wil zichzelf wel kunnen blijven ontwikkelen. Datgene wat ze doet is heel belangrijk voor de toekomst.
Isik Tüzüner gaat elke zaterdag naar openingen om kunstenaars te ontmoeten. Feedback is erg belangrijk voor Isik Tüzüner, vooral tijdens de openingstijd van een tentoonstelling. Hier vindt het contact met andere allochtone kunstenaars plaats. Andere beeldend kunstenaars waar Isik Tüzüner vaker contact mee heeft en waar ze een betere band mee heeft, geven onderling steun aan elkaar en zijn niet jaloers op elkaar.